معرفی انجمن

انجمن ترویج علم در یک نگاه

مقدمه

اولین جرقه‌های شکل‌گیری اندیشه جدی در مورد ترویج علم در ایران را می توان در سال ۱۳۷۸ طی هم اندیشی «بررسی راهکارهای گسترش علوم در ایران»، که در آن ایده تاسیس انجمن ترویج علم ایران مطرح گردید، دانست. این اقدام اولین فعالیت رسمی در ایران برای همگانی سازی علم یا ترویج علم محسوب می‌شود.

انجمن ترویج علم ایران؛ مؤسسه ای غیر انتفاعی است که در تاریخ ۱۵ اردیبهشت ۱۳۸۰ با هدف فعالیت در زمینه های علمی،آموزشی و پژوهشی آغاز به کار کرده است.ساختار انجمن مشتمل بر مجمع عمومی ، هیأت مدیره و بازرس است که هر سه سال یک بار توسط اعضاء شرکت کننده در جلسه مجمع عمومی سالیانه انتخاب می شوند. بر طبق اساسنامه،انجمن ترویج علم ایران می تواند گروه های تخصصی متنوعی چون؛ آموزش و پرورش، انتشارات، آمار و اطلاعات، پذیرش و روابط عمومی، اهدای جوایز، گردهمایی و طرح­های پژوهشی تشکیل دهد.

اهداف انجمن ترویج علم ایران:

* ترویج علم بین عموم مردم

* اشاعه تفکر علمی به منظور ایجاد زمینه مناسب برای همگانی کردن علم در جامعه

* جلب مشارکت و هماهنگی میان نهادهای مروج علم

* آموزش مروجان علم

* نهادینه کردن ترویج علم

مهم ترین فعالیت­ های انجمن ترویج علم ­ایران عبارتند از:

۱- ساماندهی جوایز علمی تحت عنوان جوایز ترویج علم انجمن ترویج علم ایران

۲- معرفی مروجان و معلمان برتر علم در مناطق محروم کشور

۳- برگزاری سمینارها، سخنرانی ‌ها و کارگاه‌های آموزشی در راستای اشاعه تفکر علمی در مخاطبان مختلف

۴- ترجمه و انتشار کتب در زمینه ترویج علم

۵- تلاش سیستماتیک برای تدوین منشور علم در ایران

۶- برگزاری مراسم هفته ترویج علم در جمهوری اسلامی ایران (از روز ۱۹ آبان تا مصادف با روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه

اعضاء:

اعضای پیوسته انجمن، شامل مؤسسان انجمن و کلیه افرادی می شود که حداقل دارای درجه کارشناسی ارشد و سوابق ترویج علم باشند.اعضای وابسته شامل اشخاصی است که دارای درجه کارشناسی و مشتاقان امر ترویج علم می باشند. اعضای افتخاری غالباً افرادی هستند که به خاطر خدمات برجسته خود، برندگان جایزه ترویج علم می باشند و اعضای حقوقی شرکت ها و انجمن های علمی همکار هستند. اعضای دانشجویی شامل کلیه دانشجویانی می شود که به ترویج علم علاقه­مند هستند.

کمیته ها:

* کمیته آموزش و پژورش

* کمیته روابط عمومی

* کمیته انتشارات

* کمیته رسانه و ترویج علم

*کمیته طرح های ترویجی

 جایزه ترویج علم ایران:

جایزه ترویج علم اصولاً مبانی تشویقی دارد و نوعی ارج نهادن به فعالیت های ترویجی است و بیشتر جنبه معنوی آن حائز اهمیت است.قدمت جایزه انجمن ترویج علم از انجمن بیشتر است؛ در واقع جایزه یکی از عوامل مؤثر در شکل گیری انجمن ترویج علم ایران است.

 

کارگاه ها:

*کارگاه” بررسی مفهوم پژوهش­ های دانش ­آموزان”؛ توسط خانم نسرین دخت عماد خراسانی،  ۱۳ آبان ۱۳۸۱

 *کارگاه “چگونه پژوهش کنیم؟”؛ مدرسان اقای دکتر منصور وصالی،  آقای سید محمد کهفی  و  آقای علیرضا بصیری،  از تاریخ ۱۴ الی ۱۷ تیر ۱۳۸۲

*کارگاه آموزشی “روزنامه ­نگاری علمی ” (تکنیک­های مصاحبه، گزارش نویسی و نگارش مقاله)؛ توسط آقای دکتر حسن نمک دوست، زمستان ۱۳۸۹

*کارگاه آموزشی” ارزشیابی توصیفی برای دبیران راهنمایی ناحیه ۲ شهر ری“؛ توسط خانم مهندس رستگار، ۶ دی ۱۳۸۹

*کارگاه علمی “آشنایی با تاریخچه و ساختار ساعت های آفتابی”؛ توسط آقای دکتر محمد باقری، ۱۵ اسفند ۱۳۸۹

*کارگاه ” ترویج علم،تجربه تاریخی و پیوند با تجربه های امروزی” ؛ سخنرانان: دکتر مهدی زارع(معاون پژوهشی و فناوری پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله )،  دکتر ایرج نیک سرشت(عضو هیئت علمی پژوهشکده تاریخ علم از دانشگاه تهران)،  خانم رویا اخلاص پور(کارشناس ارشد اقتصاد و پژوهشگر و مشاور حوزه کشاورزی،آب و منابع طبیعی)،  اسماعیل میرفخرایی(تهیه کننده برنامه های رادیو  و تلویزیون)، ۲۸ دی ۱۳۹۰

برپایی میز کتاب های ترویج علم در کنار کارگاه ” ترویج علم،تجربه تاریخی و پیوند با تجربه های امروزی”،  ۲۸ دی ۱۳۹۰

*“کارگاه  آموزشی “بازیابی اطلاعات و اسناد ملل متحد”؛ توسط سرکار خانم نازنین قائم مقامی، ۲۴ آبان۱۳۹۱(روز اهدای کتاب)

 

همایش ها:

 *برگزاری همایش دارالفنون میراث علمی- فرهنگی کشور، خرداد ۱۳۸۲

 انجمن ترویج علم ایران در اول خرداد ۱۳۸۲،با حمایت سازمان میراث فرهنگی کشور همایشی به منظور بزرگداشت مدرسه دارالفنون و تأثیراتی که این مدرسه در شرایط فرهنگی و اجتماعی و علمی کشور در آن مقطع زمانی داشته است،برگزار کرد.به مناسبت همین همایش انجمن دوستداران یادگارهای فرهنگی،”کتاب تاریخچه مدرسه دارالفنون “را با حمایت سازمان میراث فرهنگی و همکاری انجمن منتشر کرد. انجمن ترویج علم با تنظیم برنامه بازدید از دارالفنون در همان روز ،راهنمای بازدید از این مدرسه را به علاقه­مندان ارائه کرد.البته باید گفت که کمیته انتشارات انجمن ترویج علم ایران به همین مناسبت،خود کتاب شناسی ای را که شامل ۱۲۴ کتاب،۵۵ مقاله،۱۵ پایان نامه دانشگاهی ،۱۸ منبع اینترنتی و یک طرح پژوهشی بود،را نیز ارائه کرد.

 *برگزاری همایش گذر زهره، خرداد ماه ۱۳۸۳

انجمن ترویج علم ایران با همکاری انجمن نجوم ایران و مجله نجوم،همایش گذر زهره را در خرداد ماه ۸۳ برگزار کرد.میهمانان و شرکت کنندگان در همایش عبارت بودند از:۴ نفر از پژوهشگران نجوم از آمریکا،۱نفر از هندوستان ، ۲نفر از فرانسه که یکی از این اشخاص خانم”میشل گربالدی” مسئول آموزش های شبکه ای نجوم در فرانسه است.

با توجه به موضوع،شرکت کنندگان در همایش عموماً ستاره شناسی آماتور ایرانی و ستاره شناسان آماتور منطقه از کشورهای اردن،سوریه،لبنان و کشورهای جنوب خلیج فارس بودند.

* نشست علم و تلویزیون؛  به مناسبت روز جهانی علمدر خدمت صلح و توسعه، ۱۷ دی ۱۳۹۰.

سخنران ها: آقای دکتر ارسلان قربانی شیخ نشین(قائم مقام وزیر علوم در امور بین الملل و رئیس مرکز همکاری­های علمی بین المللی)،  آقای دکتر داور محمدی بقاعی(استاد شیمی دانشگاه صنعتی شریف)

آقای دکتر کجوری(مدیر گروه دانش شبکه چهار سیما)، آقای دکتر زارع(معاون پژوهشی پژوهشگاه زلزله و مهندسی زلزله)

* برگزاری نشست تخصصی “دیپلماسی علم در خدمت صلح و توسعه”،  ۲۱ آبان۱۳۹۱(روز تاریخ علم).

* برگزاری نشست تخصصی” تاریخ علم در موزه ملک”،  ۲۱ آبان۱۳۹۱(روز تاریخ علم).

* برگزاری همایش “مراکز علمی و ترویج علم”،  ۲۲ آبان۱۳۹۱(روز رسانه ها و ترویج علم).

* برگزاری همایش جمعی از روزنامه نگاران علمی در دفتر روزنامه جام جم و  تشکیل “کمیته رسانه و ترویج علم” در انجمن ترویج علم.

 

سمینارها:

*سلسله سمینارهای “گفتگوهای علم”؛ توسط دکتر منصور وصالی، ۱۳۹۰، در شورای انجمن های علمی ایران.  

 * سمینار علم و عمومی سازی؛  با حضور: دکتر محمد رضا خواجه پور (عضو هیئت علمی مرکز تحصیلات تکمیلی در علوم پایه زنجان)،   دکتر حسین معصومی همدانی(عضو هیئت علمی مؤسسه ی پژوهشی حکمت و فلسفه ایران)

 دکتر حسین شیخ رضایی(عضو هیئت علمی مؤسسه ی پژوهشی حکمت و فلسفه ایران)

 دکتر امیر احسان کرباسی زاده(عضو هیئت علمی مؤسسه ی پژوهشی حکمت و فلسفه ایران)

 حسین فروتن (پژوهشگر ارتباطات علم)،  دکتر شاپور اعتماد (عضو هیئت علمی مؤسسه ی پژوهشی حکمت و فلسفه ایران) مدیریت این برنامه را بر عهده داشتند.  در ۱۱ اسفند ماه ۱۳۹۰، در شورای انجمن های علمی.

* برگزاری شب فیزیک با همکاری پارک فن­آموز، توسط آقای اسفندیار معتمدی،  ۲۸ دی ماه ۱۳۹۰، پارک فن­آموز.

* برگزاری مراسم شب علم،  ۲۵ آبان ۱۳۹۱، برج میلاد.

 

سخنرانی های علمی:

*خانم نسرین دخت عماد خراسانی (پژوهشگر و مدرس دانشگاه )با عنوان”دانش­آموز و پژوهش“؛نگاهی به پژوهش­های دانش­آموزان در مدارس،  ۱۳ آبان ۸۲.

*آقای دکتر منصور وصالی(استاد دانشگاه شهید رجایی) با عنوان “ماهیت علم در آموزش علوم”، ۲۷ بهمن ۸۲؛  در پایان این سخنرانی یک کارگاه آموزشی با هدف نقد نظریه­های رایج برگزار شد.

*آقای دکتر شاپور اعتماد با عنوان“علم در ایران و جهان“،  ۱۱ اسفند ۸۲.

*آقای دکتر مهدی بهزاد با عنوان”افسانه پادشاه و ریاضیدان”،  ۶ آبان ۱۳۸۸ ، در کتابخانه ملی ایران.

*خانم دکتر امینی فر با عنوان“نقش آموزش ریاضی در ترویج علم “، ۶ آبان ۱۳۸۸ در کتابخانه ملی ایران  .

*آقای دکتر مهدی زارع با عنوان “ارتباطات علمی،رسانه ها و همگانی کردن علم”، ۹ دی ۱۳۸۸، در صدا و سیما.

*خانم مهندس طاهره رستگار با عنوان “رویکردهای نو در آموزش”، ۱۱ بهمن ۱۳۸۸“،  در همایش دبیران راهنمایی جوادآباد ورامین.

*خانم مهندس طاهره رستگار با عنوان “تکالیف هدفمند در آموزش دبیران شیمی،  ۲۸ بهمن ۱۳۸۸، در همایش آموزش دبیران شیمی، تالار فرهنگ تهران.

*آقای دکتر منصور وصالی( عضو هیئت مدیره انجمن ترویج علم ایران) با عنوان“فیزیک در خانه”، ۵ آبان ۱۳۸۹ ، فرهنگ سرای خانواده.

*خانم دکتر ترانه اقلیدس بیانیه انجمن در بزرگداشت مرحوم استاد پرویز شهریاری، ۳ خرداد ۱۳۹۱،  فرهنگسرای ابن سینا.

* آقای سید کاظم حافظیان رضوی با عنوان “در عصر کتابخانه های مجازی چرا باید کتاب به کتابخانه ها اهدا کرد؟”،  ۲۵ آبان ۱۳۹۱ (روز ترویج علم)، حسینیه ارشاد.

*آقای دکتر داریوش فرهود با عنوان ” اخلاق در علم”، ۲۵ آبان ۱۳۹۱، برج میلاد.

*خانم دکتر اکرم قدیمی با عنوان ” کتابخانه ها و نشست ترویج علم”، ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۲، نمایشگاه کتاب تهران.

*خانم دکتر ترانه اقلیدس بیانیه انجمن در بزرگداشت  مرحوم آقای دکتر عباس حری،  ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۲، نمایشگاه کتاب تهران.

 

 

شرکت انجمن در نمایشگاه ­ها:

* شرکت در نمایشگاه هفته پژوهش،روزهای ۷ و ۸ دی ماه ۱۳۸۹.

*شرکت در نمایشگاه کتاب،۱۴ تا ۲۴ اردیبهشت ماه ۱۳۹۰. 

*برپایی نمایشگاه علم برای مردم ، ۲۵ آبان ۱۳۹۱(روز ترویج علم) با حضور بیش از ۳۰ نهاد علمی دولتی و غیر دولتی.

 

بزرگداشت ها و بیانیه های انجمن ترویج علم ایران به مناسبت های مختلف:

*بزرگداشت روز جهانی علم؛   ۱۸آبان ماه ۱۳۸۹

سخنران: آقای دکتر منصور وصالی(عضو هیئت مدیره انجمن ترویج علم ایران)  

از دیگر فعالیت های انجمن در این مراسم؛نمایش علمی با حضور خانم نعیمی پور و همکار­ی خانم سارا جعفریان بود.

*بزرگداشت حکیم عمر خیام و روز جهانی ریاضیات؛  ۲۹ اردیبهشت ماه ۱۳۹۰

سخنران: آقای دکتر عبادالله محمودیان(استاد دانشگاه صنعتی شریف )

* بزرگداشت هفته ترویج علم؛  از ۲۰- ۲۶ آبان ماه ۱۳۹۱

*بیانیه انجمن ترویج علم ایران در بزرگداشت استاد پرویز شهریاری(استاد ریاضیات).

*بیانیه انجمن ترویج علم ایران در بزرگداشت استاد محمد حسن گنجی(پدر علم جغرافیای نوین و هواشناسی ایران).

* بیانیه انجمن ترویج علم ایران در بزرگداشت استاد منوچهر وصال (دکترای ریاضی و استاد دانشگاه).

* بیانیه انجمن ترویج علم ایران در بزرگداشت استاد عباس حری.

 

انتشارات:

تألیف و ترجمه:

۱چگونه پژوهش کنیم؟

راهنمای اجرا و ارائه پروژه­های علمی برای نوجوانان و جوانان

نویسنده: جنیس ون کلیو

ترجمه: هادی حری

 

۲- رؤیای یک نظریه ­ی نهایی

نویسنده: استیون واینبرگ (برنده­ی جایزه­ی فیزیک نوبل)

ترجمه­: سیروس فرمانفرمائیان

۳- نوابغ سخن می­گویند

گفتگو با برندگان جایزه­ی نوبل و دانشمندان دیگر

نویسنده: دنیس برایان

ترجمه­: سیروس فرمانفرمائیان

 

۴- از کوانتوم تا کیهان (ابزار کشف کائنات)

نویسنده: لئون لدرمن/ دیوید شرام

ترجمه­: سیروس فردائیان

 

۵- باغچه­ی کوچک من

راهنمای باغبانی برای کودکان

نویسنده: فیلیس الونیک

مترجم: هادی حرّی

 

۶- مجموعه سه جلدی چگونه پژوهش کنیم؟

۱)چگونه  جشنواره علمی برگزار کنیم؟ چگونه پژوهش را بیاموزیم؟( جلد ۱)

راهنمای آموزشی برای نوجوانان

به همراه دستور کار برگزاری نمایشگاه در دبیرستان

برگردان: رضا روحانی

۲)چگونه پژوهش کنیم؟ چگونه پژوهش را بیاموزیم؟

راهنمای آموزشی برای نوجوانان

به همراه دستور کار برگزاری نمایشگاه در دبیرستان

برگردان: هادی حرّی

۳)حل علمی مسئله. چگونه پژوهش را بیاموزیم؟

راهنمای آموزشی برای نوجوانان

به همراه دستور کار برگزاری نمایشگاه در دبیرستان

برگردان: هادی حری

 

۷- مروری بر کاربردهای فناوری هسته­ای

نویسنده: دکتر رضا خزانه

 

فعالیت های جدید انجمن:

*برگزاری هفته ترویج علم از ۲۰ تا ۲۶ آبان ماه

*احداث باغ علم در روز ۱۶ اسفند در برج میلاد

*نشریه ترویج علم ایران

*خبرنامه انجمن ترویج علم ایران

 

دانلود فایل متنی اساسنامه انجمن